حافظه مجازي يكي از بخش‌هايه كه در اكثر سيستم‌عامل‌هاي كامپيوترهاي شخصي وجود داره. حافظه اصليه (RAM) موجود در اكثر كامپيوترها براي اجراي چندين برنامه بصورت همزمان پاسخگو نيست و با كمبود حافظه مواجه ميشه.

يكي از راهكارهاي موجود در اين زمينه، استفاده كردن از حافظه مجازي مي‌تونه باشه. در اين روش از حافظه‌هاي جانبي ارزون قيمت مثل هاردديسك استفاده مي‌كنن. در چنين حالتي اطلاعات موجود در حافظه اصلي كه كمتر مورد استفاده قرار مي‌گيره، از اين حافظه خارج و در محل خاصي بر روي هارد ديسك ذخيره مي‌شن. بدين ترتيب بخشي از حافظه اصلي آزاد و زمينه استقرار يه برنامه جديد در حافظه فراهم ميشه.

اما بايد در نظر داشت كه سرعت خوندن و نوشتن اطلاعات روي هارد ديسك خيلي كندتر از حافظه اصليه. در صورتي‌كه سيستم مورد نظر داراي عمليات حجيمي در رابطه با حافظه مجازي باشه، كارائي سيستم به شدت تحت تاثير قرار مي‌گيره. در مواردي كه سيستم عامل مجبور به جابجايي اطلاعات موجود بين حافظه اصلي و حافظه مجازي باشه، با توجه به تفاوت محسوس سرعت بين اونها، مدت زمان زيادي صرف عمليات جايگزيني مي‌شه. در چنين حالتي سرعت سيستم به شدت افت مي‌كنه.

محل نگهداري اطلاعات بر روي هارد ديسك رو يه Page File ميگن. در اين فايل، صفحات مربوط به حافظه اصلي ذخيره و سيستم عامل در زمان مورد نياز اطلاعات فوق رو مجدداً به حافظه اصلي منتقل مي‌كنه. در سيستم‌هايي كه از سيستم عامل ويندوز استفاده مي‌كنن، فايل فوق داراي انشعاب SWP هست.

براي فعال سازي اين نوع حافظه در ويندوز XPمي‌تونين روي My Computer راست كليك و گزينه Properties رو انتخاب كنين. تو پنجره ظاهر شده، Advanced < Performance < Settig رو انتخاب كنين. در اين پنجره بازم گزينه Advanced رو انتخاب كنين و در اين صفحه رو دكمه Change كليك كنين تا صفحه تنظيمات Virtual Memory ظاهر بشه.

اگه مي‌خوايد درايوي غير از درايو پيش‌فرض (كه معمولاً درايو C هست) به عنوان درايو حافظه مجازي انتخاب بشه، بر روي نام اون كليك و در قسمت پائين پنجره گزينه Custom Size رو انتخاب كنين و مقدار مورد نظرتون رو تو قسمتهاي Initial Size و Maximum Size وارد كنين. گزينه Set رو هم براي ثبت اطلاعات انتخاب كنين. در صورتي‌كه مي‌خواين درايو جازي شما كه از اون به عنوان حافظه مجازي استفاده مي‌كنين، غيرفعال بشه مي‌تونين گزينه No Paging File رو انتخاب كنين و بعد دكمه Set رو بزنين.

پيشنهاد ميكنم يكي از درايوها به غير از درايوي كه ويندوز توش نصبه رو بعنوان درايو مجازي معرفي كنين. بهتره براي اينكه سرعت بيشتري داشته باشين از درايوي استفاده كنين كه فضاي خاليه بيشتري داره.

ميزان فضايي رو هم كه به حافظه مجازي اختصاص ميدين خيلي مهمه، اگه اين فضا كم باشه مرتب با پيغام Out of Memory روبرو ميشين. پيشنهاد ميشه كه حافظه مجازي‌تون رو دو برابر حافظه اصلي‌تون در نظر بگيرين.

1. ويندوز خودتون رو روي بهترين كارايي تنظيم كنين.

روي آيكون My Computer كليك راست كنين و گزينه Properties رو انتخاب كنين. به پوشه Advanced رفته و در قسمت Performance روي دكمه Setting كليك كنيد. حال در پنجره ظاهر شده، در كنار عبارت Adjust for best performance علامت بزنين و دكمه Apply رو فشار بدين.

2. وقتي كه هاردتون كم‌كم پر ميشه، درايو مجبور ميشه در شيار (Track)هاي داخلي بنويسه. از اونجا كه شيارهاي داخلي كوچكترن، اطلاعات كمتري روشون جا ميشه. پس براي نوشتن اطلاعات، به تعداد دور بيشتر چرخش هارد نياز داره. براي افزايش كارايي، برنامه‌هاي غير ضروري رو Uninstall كنين. از اطلاعاتي كه الان بهشون نياز ندارين، پشتيبان (Backup) بگيرين و اونا رو روي CD نگه دارين. پس از اين كار هاردتون رو Defrag كنين تا تكه‌هاي فايل‌هاي روي هارد رو به هم بچسبونه.

3. پرينتر موازي رو غير فعال كنين.

اگه پرينتر شما به پورت موازي (Parallel) متصله، ممكنه وقتي در حال پرينت گرفتن هست، باعث بشه كه بقيه برنامه‌هاتون خوب كار نكنن. بهتره پرينتر رو به پورت USB وصل كنين.